Dlaczego lider w firmie rodzinnej musi mieć wizję. Z przywództwa forsującego do angażującego.
W firmach rodzinnych, gdzie wartości, relacje i odpowiedzialność międzypokoleniowa tworzą specyficzną dynamikę, rola lidera angażującego jest szczególnie istotna. W książce „Twoja firma 2.0” Collins i Lazier podkreślają rolę wizji jako jednego z kluczowych elementów trwałego i skutecznego przywództwa.
Czasy firm funkcjonujących w kulturze lider – wykonawcy, już odchodzą od lamusa. Potrzeba zmiany na kulturę odpowiedzialności, a to wymaga zmiany paradygmatu liderowania forsującego na angażujący.
Poniżej — trzy główne powody, dla których wizja w firmie rodzinnej jest tak ważna, a także kilka praktycznych wskazówek, jak ją skutecznie budować i komunikować.
1. Wizja jako kotwica w czasach zmiany.
Firmy rodzinne często przechodzą przez etapy: pierwsze pokolenie – założyciel, drugie pokolenie – rozwój, trzecie – transformacja. W tym procesie zmiana bywa nieunikniona. Wizja daje stały punkt odniesienia.
W „Twoja firma 2.0” autorzy wskazują, że firmy, które osiągały ponadprzeciętne wyniki przez długi czas, mają jasno określoną wizję — i że wizja nie jest tylko pięknym zdaniem, ale narzędziem kierowania organizacją.
Dla firmy rodzinnej wizja pomaga odpowiedzieć na pytanie: „Po co to robimy? Jaką sprawą służymy?” — co również wpisuje się w angażujące przywództwo, bo uwzględnia sens, a nie tylko wynik.
Wskazówka praktyczna:
– zadajcie w gronie rodziny-właścicieli pytanie: „Gdybyśmy za 10 lat mieli powiedzieć, że nasza firma zmieniła świat na lepsze — co by to było?”;
– Zapiszcie tę odpowiedź i sprawdźcie: czy na co dzień pracownicy, klienci i partnerzy mogą ją łatwo zrozumieć i poczuć.
2. Wizja jako silnik zaangażowania pracowników i rodziny.
Angażujące przywództwo polega na zapraszaniu ludzi do wspólnej drogi. Wizja pomaga, bo wykracza poza „tu i teraz”. W książce Collins & Lazier podkreślają, że autentyczny styl przywództwa łączy się z wizją, wartościami i misją — nie tylko z taktyką czy sprawnością działania.
W firmie rodzinnej członkowie rodziny, pracownicy i kolejna generacja często pytają: „Dlaczego mam się angażować? Co z tego będę miał poza pensją?” Jasna wizja:
– pokazuje sens pracy,
– ukazuje przyszłość, w której warto uczestniczyć,
– sprawia, że ludzie czują się częścią czegoś większego niż „wyrobić normę”.
Wskazówka praktyczna:
– podczas spotkania zespołu zapytaj: „Co w naszej wizji jest dla mnie osobiście ważne?” i zobacz, jakie odpowiedzi się pojawią;
– upewnij się, że wizja nie jest tylko ozdobnym zdaniem w prezentacji, lecz reflektuje realne wartości rodziny-firmy i jest widoczna w codziennych decyzjach.
3. Wizja jako fundament strategii i taktyki.
Książka „Twoja firma 2.0” nie mówi tylko o wielkich ideach — autorzy pokazują, że wizja musi zostać przełożona na strategie i codzienne działania („tactical excellence”). Bez wizji łatwo popaść w rutynę, reagować na katalog działań „bo tak trzeba” i tracić z oczu kierunek.
W firmie rodzinnej, gdzie często liczy się natychmiastowa reakcja, relacje i „tradycja”, wizja pomaga wybrać: jakie działania wspierają nasz kierunek, a jakie są tylko hałasem. Pomaga także nowym pokoleniom zrozumieć, jaką rolę pełnią — nie tylko „dziedziczyć” czy „kontynuować”, ale współtworzyć przyszłość.
Wskazówka praktyczna:
– przejrzyjcie swoje główne projekty/cele na najbliższy rok i sprawdźcie: „Czy ten projekt wspiera naszą wizję?”
– stwórzcie matrycę: wizja ↔ wartości ↔ konkretne działania ↔ mierniki sukcesu — i zastosujcie ją w planowaniu rodzinnym i firmowym.
Podsumowanie
W firmie rodzinnej lider angażujący to ktoś, kto nie tylko zarządza, ale inspiruje — kto nie tylko mówi, ale zaprasza. Wizja jest w tym kontekście niezbędna: stanowi fundament sensu, zaangażowania i zorganizowanego działania. Jak piszą Collins i Lazier — firmy, które naprawdę przekształcają się z „dobrych” w „wielkie”, robią to dzięki jasnej wizji, stylowi przywództwa, strategii i taktycznej doskonałości.
A Twoja firma ma wizję? Kto ją stworzył? Jak często o niej rozmawiacie? Czy jest Waszym wyznacznikiem strategii i taktyki?