Stany Zjednoczone od dekad funkcjonują jako symbol sukcesu. Wysokie PKB, globalne korporacje, przełomowe technologie, najlepsze uniwersytety świata. A jednak, gdy spojrzeć na jeden z najważniejszych wskaźników jakości życia — długość życia w zdrowiu — obraz zaczyna się niepokojąco pękać.

Bo USA, jako jedyne spośród rozwiniętych państw, od lat notuje realne problemy z długością życia. W momentach, gdy inne kraje powoli, ale systematycznie poprawiają ten wskaźnik, Ameryka stoi w miejscu albo się cofa. Dziś przeciętny Amerykanin żyje wyraźnie krócej niż mieszkaniec większości państw OECD.

 

Jedzenie, które nie sprzyja długowieczności.

Jednym z fundamentów problemu jest sposób odżywiania. W USA większość kalorii pochodzi z żywności ultraprzetworzonej — taniej, wygodnej, zaprojektowanej pod smak, a nie pod zdrowie. To dieta oparta na cukrze, tłuszczach trans, syropie glukozowo-fruktozowym i dodatkach, które mają przedłużać trwałość, a nie życie.

Efekt? Epidemia otyłości, cukrzycy typu 2, chorób sercowo-naczyniowych i stanów zapalnych. Chorób, które nie zabijają nagle, ale systematycznie skracają zdrowe lata życia.

Styl życia: siedzący, szybki i chronicznie zmęczony.

Długowieczność nie rodzi się w laboratoriach. Rodzi się w codziennych nawykach. A te w USA są wyjątkowo nieprzyjazne zdrowiu.

Amerykański styl życia to:

  • mało ruchu wpisanego w codzienność,
  • uzależnienie od samochodu,
  • długie godziny pracy,
  • permanentna presja czasu.

W wielu miejscach świata ruch jest „produktem ubocznym” życia — chodzenia, dojazdów, infrastruktury. W USA trzeba go celowo planować, a to robi ogromną różnicę.

 

Medycyna najlepsza na świecie — ale nie dla wszystkich

Paradoks amerykańskiej ochrony zdrowia polega na tym, że jest jednocześnie najdroższa i jedna z najmniej dostępnych. USA wydaje na zdrowie więcej niż jakikolwiek inny kraj, ale efekty populacyjne są słabe.

Profilaktyka przegrywa z leczeniem. Diagnostyka często przychodzi za późno. A dostęp do opieki zdrowotnej wciąż zależy od ubezpieczenia, pracy i zasobów finansowych.

Długowieczność to nie kwestia jednego genialnego zabiegu. To ciągłość opieki, spokój, regularność i dostępność — a tego systemowo w USA brakuje.

 

Stres jako fundament systemu.

W USA stres nie jest incydentem. Jest strukturą. Stres o: pracę; ubezpieczenie; rachunki; przyszłość.

Ten chroniczny, niskopoziomowy stres działa jak powolna toksyna: zaburza sen, gospodarkę hormonalną, odporność i relacje. A bez tych elementów nie ma ani zdrowia, ani długiego życia.

 

Kryzys narkotykowy, którego nie widać w folderach.

Jest jeszcze jeden czynnik, o którym rzadko mówi się w kontekście długowieczności, a który ma ogromne znaczenie: narkotyki. Kryzys opioidowy i fentanylowy skrócił życie setkom tysięcy ludzi. To jeden z głównych powodów spadków długości życia w USA w ostatnich latach.

To nie jest problem marginalny. To zjawisko systemowe, które dotyka klasy pracującej, peryferii i obszarów bez perspektyw.

 

PKB rośnie. Życie się kurczy.

Amerykańska gospodarka rośnie. Ale rośnie nierówno. Rozwarstwienie dochodowe jest jednym z najwyższych w świecie rozwiniętym. Klasa średnia się kurczy. A wraz z nią znika stabilność, przewidywalność i poczucie bezpieczeństwa.

Długowieczność nie lubi nierówności. Najlepiej rozwija się tam, gdzie większość społeczeństwa ma dostęp do:

  • dobrej infrastruktury,
  • bezpiecznych przestrzeni,
  • zdrowej żywności,
  • opieki zdrowotnej,
  • czasu wolnego.

 

Czy USA to dobre miejsce na długie życie?

Jeśli pytanie brzmi:

czy USA to dobre miejsce do robienia pieniędzy? — odpowiedź często brzmi: tak.

Ale jeśli pytanie brzmi:

czy USA to dobre miejsce na długie, spokojne i zdrowe życie? — odpowiedź jest znacznie mniej optymistyczna.

Chyba że jesteś wąską elitą: milionerem, a najlepiej miliarderem. Wtedy możesz „kupić” zdrowe jedzenie, najlepszą medycynę, bezpieczne otoczenie i czas. Ale to już nie jest model populacyjny. To wyjątek

.

Długowieczność nie powinna być luksusem.

A w USA coraz częściej właśnie nim się staje. Jeśli więc szukasz miejsca, w którym łatwiej żyć długo i dobrze — Stany Zjednoczone nie są dziś naturalnym wyborem.